บทความ-ความก้าวหน้าและความมั่นคงทางวิชาชีพ

ความก้าวหน้าและความมั่นคงทางวิชาชีพ

นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเปิดการ ประชุมสัมมนา เรื่อง ความก้าวหน้าและความมั่นคงทางวิชาชีพ จัดโดยสำนักงานเลขาธิการคุรุสภา สกสค. ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาและเครือข่ายองค์กรวิชาชีพครู เมื่อวันที่ ๑๕ มกราคม ๒๕๕๒ ณ หอประชุมคุรุสภา

รมว.ศธ. กล่าวว่า หัวใจของการปฏิรูปการศึกษารอบ ๒ ที่รัฐบาลเน้นย้ำเป็นพิเศษ มี ๒ เรื่อง คือ เรื่องคุณภาพ และโอกาส รัฐบาลจะให้ความสำคัญกับ ๒ เรื่องนี้มากที่สุด ทั้ง ๒ เรื่องนี้จะทำเรื่องใดเรื่องหนึ่งเพียงลำพังไม่ได้ ต้องทำควบคู่กันไป เพราะแม้จะจัดการศึกษาให้มีคุณภาพดี ครบถ้วน สมบูรณ์แบบอย่างไร แต่ถ้าประชาชนยังไม่ได้รับโอกาสที่จะเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ แล้วจะมีประโยชน์อะไร คุณภาพเหมือนสิ่งที่แตะต้องไม่ได้ เอื้อมไม่ถึงสำหรับคนบางกลุ่ม โอกาสจึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งเรื่องหนึ่ง ต้องทำควบคู่กันกับคุณภาพ

นโยบายเรียนฟรีอย่างมีคุณภาพ ๑๕ ปี ตั้งแต่อนุบาล-มัธยมปลาย ฟรี ๕ รายการ คือ ๑.ค่าเล่าเรียน ๒.ตำราเรียน ๓.อุปกรณ์การเรียน ๔.ชุดนักเรียน ๕.กิจกรรมพัฒนาคุณภาพ รัฐบาลจัดงบประมาณเรื่องนี้เรื่องเดียวไว้ ๔,๐๐๐ ล้านบาท เพราะนโยบายการเรียนฟรี จะไม่ฟรีเฉพาะได้รับชุดนักเรียนและได้รับตำรา แต่ต้องฟรีในเรื่องการมุ่งเน้นอย่างมีคุณภาพด้วย จึงมีเรื่องการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพ แต่กิจกรรมจะเป็นอะไรนั้นยังต้องรอการพิจารณาจากรัฐบาล จึงขอให้ครูช่วยแจ้งให้กับผู้ปกครองทราบในเบื้องต้น แต่สำคัญที่สุดอีกประการที่ขอฝากไว้ก็คือ ตามรัฐธรรมนูญ ทุกคนย่อมมีสิทธิที่จะใช้สิทธิ์ในการรับการศึกษาฟรีจากรัฐบาลได้ ไม่ว่าจะรวยหรือจน จะไปจำกัดสิทธิ์ไม่ได้ ซึ่งคนที่มีฐานะอาจสละสิทธิ์ ขอฝากให้ช่วยคิดว่าจะทำอย่างไร ที่ไม่เป็นการริดรอนสิทธิ์ ผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงก็กำลังคิดในเรื่องนี้อยู่เหมือนกัน เพื่อเป็นการประหยัดงบประมาณ อาจะนำไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพ หรืออาจจะนำไปช่วยผู้ด้อยโอกาสได้มากขึ้น

อีกเรื่องหนึ่งที่เป็นเรื่องของโอกาสที่เป็นนโยบายรัฐบาล คือ เรื่องกองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา ทางนโยบายจะมีการปรับระเบียบ เงื่อนไขบางประการ ที่จะเปิดโอกาสให้เด็กยากจนหรือผู้ด้อยโอกาส ได้ใช้สิทธิ์ในการกู้เรียนมากขึ้น โดยเฉพาะหลักเกณฑ์บางประเด็น เช่น ในปัจจุบันจะต้องกู้ตั้งแต่ปี ๑ หากปี ๑ ไม่ได้กู้ ในปี ๒ ปี ๓ ก็จะเสียสิทธิ์ ตรงนี้เป็นปัญหา ทำให้เด็กยากจนที่ไม่มีโอกาสกู้ตอนปี ๑ ไม่สามารถกู้ได้ในปี ๒ ปี ๓ ทำให้ต้องแบกภาระหนักมากขึ้น ในที่สุดต้องออกกลางคัน และตัวเลขของการออกกลางคันมีสูงมาก ซึ่งอาจไม่ใช่เหตุผลเรื่องไม่ มีเงินเรื่องเดียว อาจมีเหตุผลอื่นด้วย แต่อย่างน้อยนี่คือหนึ่งในเหตุผลนั้น ที่จะต้องแก้ไข ซึ่งแม้จะเสียสิทธิ์ปี ๑ ก็ควรได้รับสิทธิ์ในปี ๒ หากเสียสิทธิ์ในปี ๒ ก็ควรได้รับสิทธิ์ในปี ๓ แต่ประเด็นสำคัญคือ กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา ต้องใช้กลไกในการจูงใจผู้ที่ขอกู้ยืมจะต้องไปเรียนในสาขาวิชาที่ตรงกับความต้องการของตลาด ซึ่งจะมีการกำหนดรายละเอียดต่อไป มิฉะนั้นเท่ากับเป็นการส่งเสริมให้กู้เพื่อไปเรียนในสาขาที่เรียนไปเพื่อตกงาน กลายเป็นบัณฑิตตกงานและ มีหนี้สิน ตรงนี้เป็นประเด็นที่จะต้องดำเนินการต่อไป

นอกจากนี้ รัฐบาลจะมุ่งเน้นในการขยายโอกาสให้ผู้ด้อยโอกาส เด็กพิเศษ ได้มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น แต่ในเรื่องคุณภาพต้องควบคู่กัน คุณภาพกับโอกาส หัวใจสำคัญที่จะทำการศึกษาให้มีคุณภาพได้ อยู่ที่ครู ถ้าครูมีคุณภาพ สามารถปฏิบัติภารกิจได้ในทิศทางที่ครบถ้วนสมบูรณ์ น่าจะมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยให้การศึกษามีคุณภาพตามวัตถุประสงค์และช่วยให้การปฏิรูปการศึกษารอบ ๒ ประสบความสำเร็จ

• คุณภาพการศึกษา รัฐบาลดำเนินการควบคู่กับการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับครูเช่นเดียวกัน ในการทำให้สามารถปฏิรูปการศึกษารอบ ๒ ประสบความสำเร็จได้ การพัฒนาหรือปฏิรูปการผลิต พัฒนาครู เป็นหัวใจสำคัญในการเดินไปสู่เป้าหมายการศึกษาที่มีคุณภาพ ที่มีครูเป็นตัวจักรสำคัญ รัฐบาลมีนโยบายจัดตั้งสถาบันกำหนดมาตรฐานการผลิตครู และพัฒนาครู และบุคลากรทางการศึกษา ซึ่งจะมีหน้าที่กำหนดมาตรฐานของสถาบันการศึกษาต่างๆ ที่เป็นหน่วยผลิตครูใหม่ เพื่อให้ครูใหม่ที่จะก้าวเข้ามาร่วมกระบวนการปฏิรูปการศึกษา มีคุณภาพมาตรฐาน ตามมาตรฐานที่ควรจะเป็น ไม่ใช่แยกกันผลิต และมีมาตรฐานการผลิตที่แตกต่างกัน ควรจะมีสถาบันกลางที่จะกำหนดมาตรฐาน คุณภาพ สำหรับครูปัจจุบัน สามารถพัฒนาศักยภาพของตนเอง โดยสถาบันจะเป็นผู้กำหนด และจัดหลักสูตรการพัฒนาครู รวมทั้งอาจจะเป็นผู้จัดการอบรมพัฒนาเองหรือไม่ ก็จะต้องเป็นประเด็นที่พิจารณาต่อไป ซึ่งปัจจุบัน ศธ. ก็มีสถาบันพัฒนาครูฯ ที่วัดไร่ขิง หน่วยงานต่างๆ ก็จะมีสถาบันพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาอยู่บ้างแล้ว ในระดับอุดมศึกษาก็จะมีหลักสูตรพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา แต่ยังกระจายอยู่ มาตรฐานและทิศทางยังไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน หรือยังไม่สนองตอบต่อการปฏิรูปการศึกษาอย่างตรงประเด็นและเป็นเอกภาพ

• ขวัญและกำลังใจของครู รัฐบาลจะจัดตั้งกองทุนพัฒนาคุณภาพชีวิตครู ได้มอบหมายให้ สกสค. ให้ประชุมหารือว่า กองทุนนี้จะออกมาในรูปแบบใด โดยแต่งตั้งให้ สกสค. เป็นเลขานุการคณะทำงาน ส่วนกองทุนจะนำงบประมาณส่วนใดมาดำเนินการ สกสค. จะเป็น ผู้พิจารณา และจะช่วยแก้ไขปัญหาหนี้สินให้กับครูด้วย หลักเริ่มต้นก็คือ การปรับโครงสร้างที่จะนำไปสู่การลดหนี้ หรือขยายเวลาชำระหนี้ หรือลดดอกเบี้ย หรือขยายเวลาชำระดอกเบี้ย หรือพักการชำระดอกเบี้ย หรือทุกอย่างก็แล้วแต่กรณี แต่ต้องการให้ครูได้มีโอกาสลดภาระหนี้ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของกองทุน ขึ้นอยู่กับการทำงานของคณะทำงานว่าจะดำเนินการได้รวดเร็วเพียงใด

• สวัสดิการครู สำหรับครูในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้รับการทำประกันชีวิตรายละ ๕๐๐,๐๐๐ บาท เป็นความคืบหน้าของสวัสดิการครูที่ ศธ. จัดสรรให้

• วิทยฐานะ ได้มอบนโยบายให้ปรับปรุงระบบการเลื่อนวิทยฐานะ มุ่งปรับระบบที่เน้นการวัดผลจากเอกสารวิชาการ เป็นระบบที่มุ่งเน้นวัดผลจากผลสัมฤทธิ์การเรียนการสอนของครูกับนักเรียนเป็นหลัก ครูจะได้ไม่ต้องทำเอกสารมากเกินความจำเป็น จนกระทั่งไม่มีเวลาสอนนักเรียนและสูญเสียเงินทอง หลักเกณฑ์เหล่านี้ เป็นภาระของครู และผลที่ได้ ไม่มีผลตอบแทนกลับมายังคุณภาพการศึกษา เพราะบางส่วนไม่เป็นความจริง จึงต้องแก้ปัญหา โดยการพิจารณาว่า ความพอดีอยู่ตรงไหน จุดสมดุลคืออะไร โดยมีเป้าหมายเพื่อลดความสำคัญของเอกสารวิชาการ เพิ่มความสำคัญของผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ เชิงคุณภาพการเรียนการสอน ศธ. จะต้องรับนโยบายนี้ไปดำเนินการในเรื่องวิทยฐานะว่า จะปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงอย่างไร

• คืนครูให้นักเรียน เป็นอีกประเด็นที่จะช่วยลดภาระของครู เพราะครูต้องทำหลายอย่าง ทั้งสอนหนังสือ ทำรายงานเลื่อนวิทยฐานะ ทำบัญชี ทำงานธุรการ ฯลฯ ศธ. และผู้บริหารระดับสูง จึงต้องนำมาพิจารณาแก้ไข เพื่อลดภาระของครู ให้มีหน้าที่สอนหนังสือเป็นงานหลัก ส่วนงานธุรการต้องเป็นหน้าที่ของบุคลากรอื่น ที่มีความเชี่ยวชาญด้านธุรการ ส่วนจะดำเนินการได้รวดเร็วเพียงใด อยู่ที่งบประมาณ และการบริหารจัดการ ศธ. จะพิจารณานำโครงการคืนครูให้กับนักเรียน ร่วมกับโครงการแก้ปัญหาบัณฑิตว่างงาน จำนวน ๕๐๐,๐๐๐ คน ซึ่งรัฐบาลจัดตั้งคณะทำงาน ๑ ชุด ขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการแบ่งงานให้แต่ละกระทรวงที่เกี่ยวข้องดำเนินการ เพื่อให้บัณฑิตเหล่านี้เข้ามาช่วยครูทำงานธุรการในโรงเรียนได้หรือไม่

• การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา มีการเตรียมการจัดตั้งสถาบันเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา เพื่อเป็นศูนย์รวมของเทคโนโลยีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาอย่างมีเอกภาพ ช่วยพัฒนาการศึกษา ครู นักเรียน ผู้เรียน และช่วยพัฒนาส่งเสริมการศึกษาตลอดชีวิต โดยใช้เทคโนโลยีทางการศึกษาเป็นกลไกสำคัญ

• ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา การสร้างเด็กและผู้เรียนให้มีคุณธรรม จริยธรรม ภาคภูมิใจในความเป็นไทย การปฏิรูปการศึกษารอบ ๒ จะผลิตผู้เรียนที่เก่ง ดี มีคุณธรรม จริยธรรม มีจิตสำนึกสาธารณะ ประชาธิปไตย และภาคภูมิในความเป็นไทย ทุกฝ่ายต้องช่วยกัน เรื่องนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการปฏิรูปการศึกษา เป็นการบ้านข้อใหญ่ที่เราต้องช่วยกัน มิใช่เฉพาะ ศธ. เท่านั้น แต่ครูทุกคนก็มีบทบาทและเป็นหัวใจสำคัญในการแก้ปัญหา ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดหลักสูตร กระบวนการเรียนการสอน ฯลฯ จะต้องปรับปรุงเพื่อให้มุ่งเน้นไปสู่การมีคุณธรรมและจริยธรรม สำหรับความภาคภูมิใจในความเป็นไทย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงตรัสไว้ว่า “จะต้องภาคภูมิใจในความเป็นไทย อย่าคิดว่าชาวต่างชาติดีกว่าเรา และภาคภูมิใจต่อความเป็นสากลจนหลงลืมความเป็นไทย”

• การศึกษาตลอดชีวิต การปฏิรูปการศึกษารอบ ๒ มิใช่เรื่องการปฏิรูปการศึกษาในระบบ หรือเป็นเรื่องของ สพฐ. สอศ. หรือ สกอ. เท่านั้น เพราะจะเป็นเรื่องการมุ่งเน้นเฉพาะเรียนในระบบ คือ ตั้งแต่อนุบาลจนถึงอุดมศึกษา แต่หลังช่วงเวลานี้ จะไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษาไทย หรือเป็นการหยุดเรียน หากเป็นเช่นนี้ ประเทศไทยก็จะมีบุคลากรที่เปรียบเสมือน ยืนอยู่กับที่ ไม่สามารถแข่งขันกับนานาประเทศได้ รัฐบาลจึงต้องการเห็นการศึกษาตลอดชีวิตขับเคลื่อนไปอย่างเป็นระบบ มีศักยภาพ และมีจุดมุ่งเน้นที่มีความสำคัญมากขึ้น ควรขยายบทบาทการศึกษาตลอดชีวิตออกไป มิใช่เฉพาะ กศน. เท่านั้น เพราะเป็นนโยบายเติมเต็มการศึกษา จะต้องมีความกว้างไกลออกไป เช่น นโยบายส่งเสริมการอ่านที่เป็นรูปธรรม ให้คนได้เรียนรู้ ศึกษา ตลอดชีวิต การส่งเสริมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ จากการสื่ออย่างหลากหลาย ในยุคโลกาภิวัตน์ เป็นต้น

รมว.ศธ. ได้กล่าวขอบคุณผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการศึกษา ที่ตระหนักถึงความสำคัญของการปฏิรูปการศึกษา โดยเฉพาะการปฏิรูปการผลิตและพัฒนาครู ที่นับว่าเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง และมีผลกระทบต่อผู้เรียน ทำให้การศึกษาของชาติมีคุณภาพ เป็นการยกระดับวิชาชีพทางการศึกษาให้สูงขึ้น และเป็นที่ประจักษ์ต่อสังคม

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: